Тэмдэглэл 20:「Жинхэнэ багш！」

Энэ удаад танилцуулах багш бол Монголд ирээд анх удаа уулзсан Цэрмаа багш. Улаанбаатар хотын Гүүр Олон Улсын коллежид тэрээр маш гайхалтай Монгол хэлний хичээлийг заадаг юм. Саяхан Цэрмаа багштай уулзахаар Гүүр коллеж руу очсон юм. Монголд ирээд анх энэ сургууль дээр ирэх үед Жайкагийн сайн дурын гишүүний л хэлний бэлтгэлийн хэмжээний мэдлэгтэй байсан. Ингээд Цэрмаа багшийн гайхалтай заах арга барилтай учирлаа. Суралцагчид бүгд Цэрмаа багшийн арга барилаар суралцана.

Ярианаасаа жаахан хазайхад Жайкагийн сайн дурын гишүүд нь Японд 2 сарын хугацаатай өдөрт 3-5 цагаар, Монголд ирээд 1сар өдөрт ойролцоогоор 3-5цаг хичээллэдэг. Түүний дараагаар томилогдсон газартаа очин монгол хэл үзэнгээ ажлаа явуулдаг.

За ингээд, Цэрмаа багшийнг айхалтай тал нь юу вэ гэвэл?

Монгол хэл бараг мэдэхгүй насанд хүрэгчдийг нэгмэдэхэд л нэгтгэн хичээлдээ татан оролцуулна. Тэр нь хүчээр бус харин суралцагч өөрийн хүсэл сонирхлоороо оролцож буй нь гайхалтай юм. Суралцагчид нь хичээл хийж байна гэхээс илүү зугаатайгаар хөгжилтэйгээр тоглоом маягаар тэр хичээлийн цагийгөнгөрөөнө. Ийм болохоор суралцагчийн хувьд хичээлийн цаг нэг мэдэхэд лөнгөрчихнө.

Тэгээд бас ,гэртээ харин давтлага хийе гэжбодон дэвтрээ нээхэд яг тэр цагт үзэх ёстой агуулга тэр чигээрээ заагдсан байдаг. Зөвхөн энэ ч биш хичээлээ ойлгосон байдаг нь гайхалтай юм.

Яагаад ийм байна вэ гэвэл?

Тэр сурагчдын ойлголтын түвшинд тааруулан хичээлээ явуулдаг учраас. Тийм болохоор адилхан хичээл явагдана гэж байхгүй юм. Энэ бол мэргэжлийн багшийн чадвар юм.

Суралцагчийн ойлголт гэж юу вэ?

Суралцагчийн дурсонирхолыг хамгийн түрүүнд мэдэх ,тэгээд түүнийгээ хичээлдээ хичээлдээ нэвтрүүлэх мөн суралцагчийн хурдыг мэдэх явдал юм.

Яаж суралцагчийн дурсонирхол,хурдыг мэдэх вэ?

Цэрмаа багшийн хичээлийнхамгийн чухал хэсэг нь энэ болов уу гэж бодож байна. Хичээлийг харахад л тодорхой юм. Жишээ нь суралцагчийн хэрэглэж буй зүйл болон өмссөнхувцаснаас нь жишээ гарган хичээлээ явуулна. Багш л зөвхөн ярих биш суралцагчөөрөө үйлдэл хийн биеэрээ оролцоно. Японы зүйр үгэнд Зуу сонссоноос Нэг удаахар гэсэн зүйр үг бий. (Олон удаа хүний яриа сонссоноос шууд өөрийн нүдээрээ үзсэн нь дээр гэсэн утгатай юм.Маш чухал үг юм. Цэрмаа багш ямарч суралцагчийг ойлготол нь тодорхой жишээ гарган хичээлээ үргэлжлүүлнэ. Суралцагчидч гэсэн бие биенийгээ дэмжиж өгнө.

「Бүгд ойлгох. Бүгдээрээ хамтдаа ойлгох.」Энэ сайхан зарчим хичээлдотор нь агуулагдаж байдаг. Түүний заах арга нь Монголд номер нэг байжмагадгүй. Нэг удаа боловч түүний хичээлийг ажиглаасай гэж хүсэж байна. (Гүүролон улсын коллежийн дэргэдэх мэргэжлийн сургууль). Цэрмаа багшийн хувьд насандхүрэгчид болон цөөн сурагчдад хичээл зааж байгаа. Багшийнхаа хувьд тэрээргайхалтай авъяастай. Ямар ч сургууль, хичээлийн төрөл, суралцагч, хичээлийн хэлбэр байх нь хамаагүй. Гайхалтай багш нь байгалиас заяасан чадвар аахөгжүүлэн ямар ч суралцагч, ямар  ч хичээлийн агуулга, ямар ч хичээлийнхэлбэр байсан ч ямар ч нөхцөлд суралцагчид тохирсон хичээлийг явуулж чадах багшбайх явдал. Мөн бусад багшийн хичээлийг ажиглан түүнээсээ суралцах чадвартай багш гэж бодож байна.

第20回　「これぞ、教師！」

　今回、紹介する人は、モンゴルで会った先生第1号。ツェルマー先生。彼女は、ウランバートルにあるグール国際カレッジで、とても素晴らしいモンゴル語の授業を展開されています。

　先日、久しぶりに彼女を訪ねて、グール国際カレッジに行ってきました。その日は、来蒙して間もないＪＩＣＡのボランティアの語学訓練中でした。ツェルマー先生のマジック炸裂。生徒はみんな、ツェルマーワールドで学習していました。

（少し余談ですが、私たち、ＪＩＣＡボランティアは、日本で2カ月、毎日3～5時間、来蒙してから1カ月は、毎日3時間程度モンゴル語を学習します。その後、配属先にて、モンゴル語の学習をしながら活動をしています。）

　さて、ツェルマー先生のすごいところって何なのか？

　モンゴル語がほとんどわからない大人でも、あっという間に一つにまとめ、ぐんぐんひっぱって行くこと。それも、強制的にではなく、学習者が無理なく、自主的に学習しているからすごい。学習者は、勉強しているというよりは、遊んでいるような感覚で楽しんで授業を受けている。そのため、学習者にとっては、授業時間はあっという間に過ぎてしまう。

　しかし、家に帰って、復習をしようとノートを見てみると、その時間に学ぶべき大切な学習内容がすべて学んでいる。それだけではない、理解が出来ているからすごいのだ。

　なぜ、そんなことが可能なのか？

　彼女は、学習者の理解に合わせて授業を展開しているからだ。そのため、同じ授業は存在しない。これはプロの技だ。

学習者の理解って何？

学習者の興味・関心をいち早く察知し、その事柄を授業に取り入れ、学習者のスピードを知ること。

学習者の興味・関心やスピードってどうやって知るの？

彼女の授業の最大のポイントはここだと思う。授業そのものが具体的なのである。例えば、学習者が持っている物や身につけているものを利用し、学習していく。先生が一方的に言うのではなく、学習者が行動化したり、体験したりして学んでいく。日本のことわざに「百聞は一見に如かず」ということわざがある。（意味としては、人から何回も話を聞くより、直接見てしまったほうがよいことのたとえ。「百聞」は百回聞くこと、「一見」は一回見ること、「如かず」は、及ばないということ。）とても大切なことである。彼女は、どの学習者も理解できるまで、具体例を出していく。学習者たちも仲間を応援していく。「みんながわかる。みんなでわかる。」その楽しさも、授業の中に盛り込まれている。

　彼女の指導力は、モンゴル№1かもしれない。一度、彼女の授業を参観してみて欲しい。（グール国際カレッジ、グール国際カレッジのお隣にある専門学校です。）

　確かに、彼女は、大人を対象とした少人数授業を行っている。教師として素晴らしい資質を彼女は備えている。学校種や教科なんて関係ない。対象者や授業形態も関係ない。素晴らしい教師は、教師としての資質を持っている人は、どんな学習者が対象であっても、どんな学習内容であっても、どんな授業形態であっても、学習者にあった授業を展開できる人だ。そして、たくさんの先生方の授業を見学し、学ぶ姿勢のある人だと思う。

Тэмдэглэл 19:「Хичээгээрэй  Япончуудаа! Талын Монголоос илгээх сэтгэлийн үг」тайлан

l  Зорилго

・Тохокү газар хөдлөлт болсон үед монголын ард түмнээс илгээсэн тусламж болон сэтгэлийн дэмжлэгт талархал илэрхийлж байна.

・Балчираас хөгшид хүртэл бүх хүмүүсийн халуун мэссэжинд баярлалаа.

・Тоохокү газар хөдлөлтийн тухай бодит байдал мэдээлэх.

・Голомтын байдал болон хүмүүсийн аж байдалыг дамжуулах.

・Монголын онцгой байдлын ерөнхий газрын аврах тусгай багийн хамт олны үйл ажилгааг бусдад танилцуулах.

・Цаашид монгол японы харилцаа улам бэхжин хөгжих болтугай

・Голомтын газар мэссэж илгээх　　　　　　　　　　　　　　　　　　гэх мэт

l Монгол Японы хүний нөөцийн төв, 1-р давхар хүлээлгийн танхим            

              ・6/6~6/19（Төлөвлөсөнөөр 6/12 байсан боловч сунгагдан 6/19-н болсон.

                                    6/10 хэсэг бүтээлийг шинэчлэв.）

l  Үзсэн хүний тоо…9145

・Хүрэлцэн ирсэн хүмүүсээр сэтгэгдэл болон гарын үсэг бичүүлж авав.（135）

l  Тавигдсан бүтээл

・Япон хэл болон монгол хэлээр мэссэж бичсэн хүүхэд хөгшид нийт 400 хүний зураг.

・Гамшгийн байдлыг харуулсан үзүүлэн.

・Хүүхдүүд хамтдаа хийсэн бүтээл.

・Монголын онцгой байдлын ерөнхий газрын аврах тусгай багийн хамт олны ярилцлага болон DVD бичлэг.                                       гэх мэт

l  Сурвалжлага мэдээ

・Оролцогч байгууллагуудын H.P болон Монцамэ агэнтлагийн сонинд урьдчилан

танилцуулга хийгдсэн.

・Монголын Монцэма агентлаг нь хамгийн анх.

  мэдээлэл авахаар ирэн, анхны мэдээлэл

монцэма сонинд хэвлэгдсэн.

・Японы KYODO NEWS сониний газрынсурвалжлагч Бээжингээс ирж мэдээлэл авсанаар Японы сонин болон интэрнэтэд тавигдсан.

http://sankei.jp.msn.com/affairs/news/110606/dst11060620280016-n1.htm

⇒　Цаашид энэ мэссэж үзэслэнгээр Ｈ.Ｐнээн олон олон хүмүүсд хүргэхийг хүсч байна.Миний бие энэ мэссэжээр дамжуулан хүмүүстэй танилцан найзалж нөхөрлөх,хамтран хүчээ дайчлах гэдэг ямар чухал болохыг ойлгосон.Улс үндэстэн,нас хүйс хамааралгүйгээр нэг зорилготойгоор нэгдэн ажиллаж зорилгодоо хүрэх баяр хөөрийг мэдэрсэн.

Энэ баяраа(мэдрэмжээ) хүүхдүүд болон оюутнууд төдийгүй бүх хүмүүстэй хуваалцахыг хүссэн юм.Цаашид,Монгол-Японы гүүр болон олон улсын харилцааг дэмжин монгол хүмүүстэй хамтарч ажилмаар байна.Мөн энэ удаагийн үзэсгэлэнд хүрэлцэн ирсэн хүмүүсийн харилцааг хүндэтгэн энэ ажлаа өөрийн үйл хэрэгтээ тусган хэрэгжүүлэх болно.

Цаашид япон монголын найрсаг холбоо улам өргөжих болтугай.

第19回：「がんばれ日本！草原の国モンゴルからの応援メッセージ展」報告

l  開催目的

・東日本大震災の際、支援してくださったモンゴルの皆様に感謝。

・小さな子ども～お年寄りまでたくさんの人々の熱きメッセージに感謝。

・東日本大震災についての知識還元。

・被災地の状況、人々の生活を伝える。

・モンゴル国災害特別レスキュー隊の活動を紹介。

・これからもモンゴルと日本の関係が友好関係であることを願う。

・被災地にメッセージを送る。　　　　　　　　　　　　　　　　　　など　　

                        

l  実施会場・期間

・モンゴル日本人材開発センター 1階ロビーにて

・6/6~6/19

（当初の予定では、6/12までであったが、好評につき1週間延長。6/10、一部の展示物をリニュアル。）

l  来場者数…9145名

・会場にあった寄せ書きコーナーには、

　　135名の方が熱い想いを記入された。

l  展示物

・モンゴル語や日本語のメッセージを持った幼稚園から大人までのモンゴル人の写真約400枚

・震災の状況を説明したパネル、

・子どもたちの共同メッセージ作品

・モンゴル国特別災害レスキュー隊のインタビューなどを編集したＤＶＤ

　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　　などを展示。

l  メディア

・各種機関のＨＰ、モンゴル通信社発行の新聞

　などで事前にイベント紹介がされた。

・モンゴル通信社が初日に取材に来られた。そのため、モンゴル通信社発行の新聞に掲載。

北京より共同通信社の特派員が来蒙され、取材をされた。そのため、日本国内数社の新聞とインターネットにも掲載。http://sankei.jp.msn.com/affairs/news/110606/dst11060620280016-n1.htm

⇒　今後は、このメッセージ展をＨＰ上で開催し、より多くの人々に見ていただけるようにする。また、私自身、このメッセージ展を通じて、人との出会い・協力の大切さを改めて痛感した。国籍・性別・年齢などの垣根はなく、みんなで1つのことを作り上げていく楽しさ・喜び・達成感を感じだ。この感覚を子どもたち・学生に限らず多くの人々に味わってほしいと思った。これからもモンゴルと日本の懸け橋になるような国際交流をモンゴルの人々と一緒に企画・実施していきたい。また、今回のメッセージ展によって出来た人との絆を大事にし、自分自身の活動に活かしていきたい。これからもモンゴルと日本の関係が友好であることを願う。

Тэмдэглэл 18: Гудамжны хүүхдүүд ― Сургуулиас гадуурхи Хүүхдийг дэмжих төрийн бус байгууллага

　Улаанбаатар хотоор алхаж явахад нийгмийн ялгаа нүдэнд илхэн тусна. Зундаа 30‘ гаруй, өвөлдөө хасах 30 градус хүрэх монголын эрс тэс ширүүн хуурай уур амьсгал. Тэр эрс тэс цаг агаарт гадаа зам дээр байдаг хүүхдүүд бий. Зун төдийгүй, 30 градусын тэс хүйтэн өвөл зам дээр дуу дуулангаа гуйлга гуйх хүүхдүүд нүдэнд харагдана. Бас ундааны сав болон лааз цуглуулан амьдрах хүүхдүүд ч байна. Сургуулийн өмнөх насны болов уу гэх хүүхэд өөрөөсөө жаахан дүүгээ тэврэн бөөцийлнө.
Ийм байдалтай хүүхдүүд их олон бий.
Хотод бол бараг өдөр бүр харагдана.

  Энэ хүүхдүүдийн өмнүүр цэвэрхэн хувцасласан хүүхэдээ дагуулан өнгөрөх хүмүүс ямар нэг бохир зүйл харах мэт нүдээр харан, зайлж тойрон өнгөрнө. Энэ хүмүүс хүйтэн хөндий мэт.

  Ийм нийгэм дунд тэмцэн амьдрах хүүхдүүдийг хүмүүс「Гудамжны хүүхдүүд 」буюу 「Траншейны хүүхэд」гэж дуудна.

  Монголд энэ хүүхдүүдийг дэмжин, туслъя гэж бодож яваа олон хүмүүс бий. Мөн ийм зорилготой хэд хэдэн NGO төрийн бус байгууллагууд бий. Өнөөдөр та бүхэнд үйл ажиллагаагаа явуулж буй олон NGO дотроос нэгийг танилцуулъя.

Улаанбаатар хотын Баянзүрх дүүргийн 5-р хорооны нэгэн байрны подвольд 2006    оноос үйл ажиллагаагаа явуулж буй Хөгжлийн хэлхээ төв юм. Энэ асрах төвийн захирал нь Долгор юм. Долгор жилд хоёр удаа Солонгос явна.Тэгээд олсон мөнгөөрөө асрах төвийнхөө үйл ажиллагааг явуулна. Энд 4 наснаас 18 нас хүртэлх хүүхдүүд ирнэ.

Яагаад? Хүүхдүүд гудамжинд байгаа юм бэ?

Долгор хэлэхдээ:

Үнэхээр гэр оронгүй хүүхдүүд бий. Траншейнд амьдрах хүүхдүүд ч бий. Гэвч гэр байгаа атал гэртээ харихгүй гудамжинд гарах хүүхэд олон бий.「Яагаад энэ хүүхдүүд гэртээ харихгүй байна？」Эхлээд гэртэй хүүхдүүдийг орон гэрт нь буцааж гудамжны хүүхдүүдийн тоог багасгахыг хүссэн гэж ярилаа. Гудамжны гэгдэх хүүхдүүдээс архи, тамхи, бас хулгай, дээрэмийн гэмт хэрэгт холбогдох хүүхдийн тоо бага биш ээ.

Олон хүүхдүүд гэрт асуудалтай, надад гэрт байх орон зай байхгүй гэж ярина. Эцэг эхтэйгээ ойлголцохгүй, гэр бүлийн хүчирхийлэл, хүүхдээ хайхралгүй орхих зэрэг янз бүрийн шалтгаан байгаа боловч, Японд ч Монголд ч адилхан хүүхдүүд өөрийн байх газрыг хайн гудамжинд гарна. Тэгээд гэртээ харилгүй буруу замд орно. Хүүхдүүд зөвхөн,өөрийнхөөрөө амьдрахыг хүссэн, тэр л газраа олсон нь л энэ юм.

Долгор хэлэхдээ「Гэр бүлийн байдал нь хичнээн хүнд хэцүү ч, биеэ даан амьдрах чадвартай, хичээнгүй нэгэн болохыг хүсч байна」гэж ярилаа.

Энэ асрах төвийн үндсэн ажиллагаа нь хүүхдүүдийг өдрийн хоолоор хангах болон тэдэнд сургалт явуулах юм. Бас бичиг баримт байхгүйн улмаас цэцэрлэг сургуульд явах боломжгүй хүүхдүүдэд бичиг баримт бүрдүүлэхэд нь тусалж байна. Тэрнээс гадна өөрийн туршлагаас гэр бүлийг дэмжин Өрх толгойлсон эмэгтэйчүүдэд эсгий болон гар урлалыг голчлон үнэ төлбөргүйгээр сургалт явуулсаар иржээ.

Би бодохдоо, нэг хүүхэд ч бай, олон хүүхэд ч бай сургуульд явж, үе тэнгийнхээ хүүхдүүдтэй хамт, биеэ даан амьдрах чадвартай болох мэдлэгийг эзэмшин, аливааг даван туулах чадвартай, бас олон найз нөхөдтэй болоосой гэж хүсч байна.

Эдгээр хүүхдүүдийн төлөө би юу хийж чадах болоо?

第１８回　ストリートチルドレン　―学校とは違う子どもの支援―

　ウランバートルの町を歩いていると、社会格差が目に入ってくる。夏は30度を超え、冬は－30度を下回る、過酷な乾燥地域だ。そんな過酷な気候の中、日々、路上で活動している子どもたちがいる。夏場だけでない。－30度にもなる真冬でも、路上で歌を歌いながら、物乞いをする子どもたちの姿を目にする。また、ペットボトルや空き瓶を集めて、生活をしている子どももいる。中には、就学前の子どもが、自分より小さな子どもを抱いていたりする。そのような子どもは、結構、たくさんいる。町では、毎日のように見かける。

そんな子どもたちの前を、きれいに着飾った多くの大人とその子どもたちは、汚いものを醜いものを見るかのような目で見、避けて通る。氷のような目線だ。日々、このような社会の目線と戦っている子どもたちのことを、人々は「ストリートチルドレン」「マンホールチルドレン」などと呼んでいる。

モンゴルでは、そんな子どもたちを支援しようと思っている人々はたくさんいる。そして、彼らを支援することを目的としたＮＧＯがいくつも存在している。今日は、多くのＮＧＯの中から１つ紹介したいと思う。

ウランバータル市バヤンズルフ地区5番ホローのあるアパートの地下に2006年に設立された「хөгжлийн хэлхээ төв」がある。ここはドルゴルさん（40代・女性）が年に2回韓国に出稼ぎに行き、得た賃金で運営している完全個人経営のケアセンターだ。ここには4歳から18歳までの子どもたちが通っている。

彼女は言う。「なぜ？子どもたちは路上にいる？」

実際にホームレスの子どももいる。マンホールチルドレンの子どももいる。でも、家があるのに、家に帰らず路上にいる子どももたくさんいる。その子たちは「なぜ、家に帰らないのか？」彼女はそのことを考え、まずは、帰る家庭のある子どもたちを家庭に返し、ストリートの子どもたちを減らしたい。という。路上にいる子どものほとんどは、酒・煙草、そして、スリやひったくりなどの犯罪に手を染めてしまう者も少なくない。

子どもたちの多くは、家庭に問題があり、家庭に居場所がないという。親との関係がうまくいかなかったり、ＤＶやネグレストなどの虐待があったり、、、、理由は様々だが、日本もモンゴルも子どもたちは自分の居場所を求めて、町に出る。そして、家庭に戻らなくなり、非行に走ってしまっている。子どもたちはただ、自分らしく生きることのできる、自分の居場所を求めているだけなのだ。

ドルゴルさんは言う。「家庭環境がどんなに厳しくても、子どもたちには自分で生きていく力を身につけて欲しい。頑張れる子どもになって欲しい。」と。

ドルゴルさんのケアセンターは子どもたちに昼食と学習の機会を主に提供している。また、ＩＤが発行されていないが故に、幼稚園・学校に通うことのできない子どもたちへのＩＤ発行のお手伝いもされている。その他に、彼女自身の経験から家庭支援として、お母さんの自立を目指し、フェルトなどの手工業を中心に職業訓練も行ってきたそうだ。全て利用者は無料。

私も思う。「1人でも多くの子どもたちが、学校に通い、同年代の子どもたちと共に、自立する生活力と知識を、逆境に負けない精神力を身につけて欲しい。そして、多くの仲間を作って欲しい。」と。。。そのために、いったい私は何が出来るのだろうか？