Тэмдэглэл 46: Бидний захидал бидний найзад хүрээсэй.

“Тэмдэглэл 9: 67-р сургууль дээрх  хичээл”-д бичсэнчлэн 67-р сургуулийн хүүхдүүд Японд болсон том газар хөдлөлтөөс байгалийн гамшиг гэж ямар зүйл байдагийг суран, гамшигт өртсөн хүмүүст Сэтгэлийн үг илгээх хэмээн захиа бичиж илгээх хичээлийн тухай танилцуулсан. Өнгөрсөн жилийн явдал.

Шинэ хичээлийн жил эхлэн 9сарын сүүлээр 67-р сургууль дээр очих үед

“Маюми багшаа үүнийг хэмээн”

Менежер багш 1-р ангиас 5-р анги хүртэлх 44ангийн 1500гаруй хүүхдийн гарын хэлбэртэй захиа надад өглөө. Миний явуулж байсан хичээлийг дахин явуулсан байсан нь маш гайхалтай санагдлаа. Тэгээд мартчихсан байсан өөрөөсөө ичлээ.

1500 гаруй хүүхдийн захиа аль нь ч яг л байгаагаараа Японыг дэмжсэн сэтгэл нь зовсон хатуу жуулсан үгнүүд байлаа. Би бүгдийг гэртээавчран захидал нэг бүрийг гартаа барин уншиж үзлээ. Хичнээн цаг зарцуулан уншсанч хүүхдүүдийн сэтгэлийн үгэнд сэтгэл хөдлөлөө. Тэгээд энэ захиануудыг гамшиг төртсөн хүмүүст хүргэе гэж бодлоо. Мэдээж монгол хэлээр бичигдсэн байсан болохоор орчуулах хэрэгтэй болж мөн том цаасан дээр эвлүүлэн наахаар болов. Орчуулгыг Монголд ажиллаж буй Япон эмэгтэй, Японд амьдарч байсан (газар хөдлөлтийн үеэр японд байсан) одоо 10-р ангийн Монгол сурагч тэгээд би 3уулаа явцгаалаа. Наах үед  3,4-р курсын оюутнаар туслууллаа.

(Японы хүүхдүүд одоо яаж байгаабол?)

Мартаж боломгүй. Гэвч бодоод байхад энэ бодол миний орон зайд нэлээн хувийг эзэлж байлаа. Ямар ч аргагүй гэсэн ч, цаг өнгөрөх тусам энэ гамшгийн тухай мэдээлэл багасна. ОдооＮＨＫээр тусгай үед хааяа лмэдээлэгдэнэ. Одоо ирж буй өвлийн хүйтэн тэд яаж байгаа бол.

Өнөөдөр гамшиг тохиолдсоноос яг 11сар өнгөрч байна. Одооч гэсэн хааяа хааяа надаас асуудаг юм.

“Япон одоо зүгээр болсон уу?”

“Гамшигтөртсөн хүүхдүүд эрүүл саруул байгаа юу?”

“ Сургууль нь яасан бол? “ Гэсэн асуултууд.

　Одоо ч гэсэн сэтгэл нь зовсон хүмүүс Монголд бий. Сэтгэлээсээ баярлаж байна. Хүн хүнээ хайрлах халуун сэтгэлд.

Гамшигт өртсөн хүмүүст Монголын хүүхдүүдийн захидал очин, нэг өдөр ч гэсэнамар амгалан байхыг гуйгаад зогсохгүй, би бас нэгэн багшийн хувьд тэнд ажиллаж байгаа багш нарыг дэмжиж байна. Ядарч туйлтлаа битгий хичээгээрэй гэж...

67-р сургуулийн хүүхдүүдийн захидал Мияги аймгийн боловсролын газар луу олон улсын шуудангаар илгээлээ. Очсон боловуу? Мияги-гийн хүүхдүүдэд захидал хүрээсэй гэж найдна...

Бидний захидал бидний найзнарт хүрээсэй

第46回　届け！僕たちの友だちに！

「第9回　第67学校での授業」で、第67番学校の子どもたちが、東日本大震災のことを学び、被災地の人々へのメッセージを作成する授業について、紹介をした。昨年度のことだ。

新年度が始まり、9月末（第67番学校を訪れた際）に、

「真有美先生、はい。これ、お願いしますね。」

と小学部の教務担当（メネジル）から、渡された。それは、なんと1年から5年生まで44クラス、1500人以上の子どもたちの手形メッセージだった。私が提案した授業案を第67番学校の先生たちがアレンジ（←ここが素晴らしい）し、子どもたちに授業をされていたのだった。驚いた。そして、忘れていた自分を恥じた。

　1500人以上のメッセージ。どれもこれも、素直で日本を応援・心配・励ましの言葉だった。私は、自宅に持って帰り、一つ一つのメッセージを手に取り、読んでみた。何時間も何時間もかかったけれど、子どもたちの言霊に感動した。そして、この子どもたちの気持ちを被災地の人々に届けたいと思った。もちろん、モンゴル語で書かれている。そこで、すべてを翻訳する作業と手形を模造紙に貼り付ける作業を行うことにした。

翻訳は、モンゴルで働く日本人女性・震災当時、日本で生活をしていた現在10年生のモンゴル人女生徒・私の3人で行った。張り付ける作業は、現在3回生と4回生の学生にお手伝いをしてもらった。

　

（日本の子どもたちは、今、どうしているんだろうか？）

忘れていたわけではない。しかし、改めてそんな思いが私の中で大きくなった。

　仕方がないことだが、被災地の情報は、時間と共に減っていき、今ではＮＨＫでも特別なことがない限り、報道されない。再びやってくる東北の厳しい冬。

（被災地の方はどうしておられるのだろうか？）

　今日で震災からちょうど11か月。

今でも、時々、質問される。

「日本は今、大丈夫になりましたか？」

「被災地の子どもたち、元気になりましたか？学校はどうしていますか？」などなど。

今でも見守ってくれている人々が、このモンゴルにいる。心から感謝。人としての暖かさに感謝。

　被災地の人々にモンゴルの子どもたちのメッセージが届き、1日も平穏な日々が訪れることを願って止まない。また、私も一人の教師として、被災地の学校で働く先生方を応援しています。頑張りすぎないで。。。

第67番学校の子どもたちのメッセージは、宮城県教育委員会にＥＭＳ（国際スピード郵便）で送った。届いただろうか？宮城の子どもたちに、モンゴルの子どもたちのメッセージが届いてほしい。

届け！モンゴルの友から、日本の友へ。

Тэмдэглэл 45: Нэр бичих

Японы цэцэрлэг, бага сургуульд бүх хүүхдүүд хичээлдээ авч ирэх зүйлдээ нэрээ бичсэн байдаг. Бал үзэг байсан ч бичсэн байдаг. Цүнх хувцсан дээр ч бичнэ. Яагаад ингэдэгвэ гэвэл өөрийн юмаа өөрөө хариуцах чадвартай болгохын тулд. Юмыг хайрлаж сургахын тулд. Өөрийн юм хүний юм гэдгийг ялгаж сургахын тулд.

Монголын хүүхдүүдийн хийсэн бүтээл болон сурахбичиг, дэвтэрт нэр бичээстэй бий. Гэвч бусад зүйлд нэр нь бичигдээгүй байдаг... Японд жижиг хэн зүйлд ч нэр бичүүлдэг нь тэр зүйлийг хайрлах, хийсэн хүн ба авч өгсөнхүнд талархах сэтгэгдэлийг төрүүлэх, ойлгуулахыг өдөр бүр нэр бичүүлэх явдалаар мэдрүүлнэ.

Бас хаа нэгтээ гээсэн тохиолдолд нэр нь бичээстэй байвал хэнийх болохыг мэдэж болно.Тийм болохоор гээсэн хүнд эргэн ирнэ. Олсон хүүхэд бичээс тэйнэрийг харан эзэнд нь өгөх. Яасан ч өөрийн зүйл болгохгүй. Энэ мэт зүйл ч боловсролоорд амжигдан олгогдох нь нэлээн чухал юм.

Миний ажиллаж байсан сургуульд сар бүрийн 10нд Нэр бичихөдөр болгодог байсан. Өглөө нь өөрийн зүйлээ шалган нэр нь арилсан байна уубичигдээгүй байна уу нягтлан үздэг сургуулиуд ч байдаг. Бүр нэг өдрийг товлон гаргах ийм чухал хэмээн үзэх явдал байна.

Япон хүмүүсүүд ажил төрөл хамааралгүй том болсон ч ажилдээрээ хэрэглэдэг зүйл дээрээ өөрийн мэдэлгүй нэрээ бичсэн байдаг. Балан дээр чүнэтэй зүйл биш ч. Гэхдээ нэрээ бичсэнээр дуусах хүртэл нь гамтай хэрэглэнэ. Номондээр ч гэсэн эхний хуудас дээр нэрээ бичсэн байдаг.

Дотно найзууд хэмээн юу ч хэлэхгүйгээр юмыг нь хэрэглэсэн чнадад зөвшөөрнө гэсэн буруу ойлголттой хүмүүс бий. Энэ бол том эндүүрэл. Юмыг ньзээлэх үедээ Зээлж болох уу, буцаан өгөх үедээ Баярлалаа хэмээн гарт нь өгөх ньнаад захын соёл юм. Энэ соёлыг бүр багаас цэцэрлэг, бага сургууль гэрийн хүмүүжлээр олгох ёстой. Онцолбол хайч зэрэг аюултай зүйлийг нарийн тайлбарлан яаж барих буцаан өгөхдөө яаж барьж өгөх талаар зааж өгөх. Хүний зүйл болонөөрийн юм тусдаа гэдгийг сайн ойлгуулахгүй бол болохгүй.

Энэ жил намайг эзгүй байхад гэрт маань хүн орсон байлаа. Тэр хүн бол таньдаг хүн маань бөгөөд ажлын газрын хүн байсан юм. Манайгэрт зочлохоор ирэх үедээ илүү түлхүүрийг аван намайг байхгүй үед орон мөнгө, memory зэрэг хэд хэдэн юм авсан байсан. Бас чухал тохиолдолд хэрэглэх бэлэн хоол, винозэрэг бүгдийг хэрэглэн хоол хийж хүртэл идсэн байлаа. Юмаа угаан усанд орон чөлөөтэй хэрэглэсэн байв. Гэрийн юм эмх зам бараагүй. Тэгсэн хирнээ цагдаад болохоор надад түлхүүрээ хадгалуулсан байсан тийм болохоор би орсон юу чаваагүй хэмээн хэнэг ч үгүй худлаа хэлнэ. Ийм эрхүү хүн боловсролын хүн байнагэдэгт ямар байна? Бас ийм тохиолдолд гэмт хэрэгт үзэхгүй байгаа нь ямар вэ? Гэмт хэрэгтэний тухай асуудал тавигдаж байгаа ч иймэрхүү хэрэгийг дахин гаргахгүй байх хэн нэгэн гэмт хэрэг үйлдэхгүй байх талаас хүмүүжлийн боловсролыг зайлшгүй олгохгүй бол болохгүй.

第45回　名前を書こう！

　日本の幼稚園・小学校では、子どもたちは学校に持ってくるすべての物に名前を書いて持ってくる。鉛筆1本まで名前を書く。靴や服にも名前は書いてある。なぜ、そうするかというと、自分の物は自分で管理する力をつけるため。物を大切にすることを学ぶため。自分の物と人の物とを区別することを学ぶため。

　モンゴルの子どもの作品には名前が書かれている。教科書やノートにも名前は書かれている。しかし、その他の学用品には名前が書かれていない。日本では、その小さなものも大切にし、作ってくれた人・買ってくれた人に感謝をすることを、日々、物に名前を書くことで子どもたちに意識させているのだ。

　また、落としてしまった場合も、名前が書かれていれば、誰の持ち物なのかわかる。そのため、持ち主のところに帰ってくるのだ。拾った子どもは、名前を見て、持ち主に返す。決して、自分の物にしてしまわないのだ。こういうところも教育として非常に大切である。

　私は勤めていた学校の中には、毎月10日は「名前を書く日」と設定され、その日の朝は、自分の持っているものに名前が書かれているかどうかを確認し、消えかけている物や書かれていない物には、名前を書くことをしていた。そのくらい、物に名前を書き、大切に管理することを重要視している。

　私たち、日本人は、職種を問わず、大人になっても職場で使用するものには、自然とほとんどの人が名前を書いている。ボールペン1本、高いものではない。しかし、そのボールペンにも名前を書き、インクが無くなるまで大切に使用するのだ。本にも見開きなどに名前を書く。

「仲がいいから何も言わずにとっても許される」という勘違いをする大人がいる。それは大きな間違いだ。物を借りる時は、「貸してください」と言い、返すときは「ありがとう」と丁寧に物を手渡すのが基本だ。その基本も小さい時から幼稚園・小学校、また家庭でもしつける必要がある。特に、はさみなどの危険を伴うものについては、具体的にどのように持って、どのように渡すのかを指導する必要がある。人の物と自分の物をしっかり区別しなければならない。

今年、我が家に空き巣が入った。犯人は知り合いだった。現職の教員だった。我が家に遊びに来た際に合鍵を盗み、私がいない間に我が家に出入りし、現金やメモリーなど数点盗み出していた。それだけではない、キッチンにあった非常食のインスタントラーメン・ワインなどもすべて食べ、飲み、ご飯まで炊いていた。シャワーも洗濯機も勝手に使用していた。生活をしていたのだ。部屋は汚くなっていた。それでも、警察には「鍵は預かった。だから、出入りした。」と、盗んだ物も「盗んでいない」と平気でうそを言っている。このような人が、教育者であることはどうなんだろうか？

犯人の問題でもあるけれど、こんな人を生み出さないためにも、教育はしっかりとしなければならないのだ。

Тэмдэглэл 44: Ширээгээ бүрэн ашиглаж эмх цэгцтэй байлгацгаая.

Хичээлийн явцыг харж байхад аль ч сургууль аль ч ангид орсон нэг анзаарагдах зүйл бий. Тэр бол хүүхэдийн суулт. Ямар ч хүүхэд сандал буландан суух.(зураг) Өөрөөр хэлбэл зөв суужчадахгүй байна гэсэн үг. Зөв суултаар суугаагүй байна гэдэг маань хичээлданхаарал төвлөрөөгүй байна гэсэн үг. Сонсох, ярих, бичих ... ямар ч хичээлданхаарал төвлөрөхгүй. Энэ нь Японд суулт буруугаас шалтгаална хэмээн үзнэ.

Японд шинэ хичээлийн улирал эхлэхэд суух аргын тухайзаагдана.

l  Сандалд бүрэн сууж өгнө

l  Түшлэгт налахгүй байх

l  Нуруу эгц

l  Хөлийн ул шаланд бүтэн хүрсэнбайх

l  Ширээ гэдэс хоорондох зай ( нэг гарааатган ширээ гэдэс хооронд барьж үзэх)

Зөвсууснаар анхаарал төвлөрөх, суралцах чадвар нэмэгдэнэ, Мөн хараа муудахаас сэргийлнэ. Нуруу бөгтийхээс сэргийлэх, гэдэсний булчин ба нурууны булчинд дасгалболж өгөх. За яагаад монголын хүүхдүүд сандалд бүрэн сууж чадахгүй байна вэ? Зурагаас харагдаж байна уу? Тиймээ, сандалыхаа хойд талд цүнх нь байгаа болохоор. За, яагаад энд цүнхээ тавих болсон бэ. Ангийн хойно болон ширээний хажууд тавих газар байсан ч сандалыхаа хойно яагаад тавиад байна?

Хичээл эхлэнгүүт хүүхдүүд хойш харан хэрэгцээтэй зүйлээ цүнхнээсээ гаргана. Тэдгээр нь цүнхэнд нь байгаа болохоор авахад амар болохоор ардаа тавьсан байна.

Японын бага ангид

Японд хүүхдүүд өглөө сургуульдаа ирээд Рандосэрү (японы хүүхдийн хичээлийн цүнх) гэдэг цүнхнээсээ бүгдийг гарган ширээний шургуулганд хийнэ. Тэгээд цүнхээ хойно байрлах өөрийн шүүгээнд хийнэ. Харихдаа буцаан хийнхарина.

ширээний дотор
Зүүн гар:сургуульд байдаг юм
Баруун гар:өдөр бүр аваад гэртээ харьдаг юм

Монголын хүүхдүүд хэрэглэж байгаа ширээнд юмаа хийх зай бий. Японоос ирсэн бол 100% байдаг. Харин монголд тэрийгээ хэрэглэж чадахгүй байгаа нь харамсалтай. Энэзайгаа ашигласнаар хэрэгтэй зүйлээ хэрэгтэй үедээ гарган ширээгээ зөв ашиглажсурна. (цавуу, хайч зэргийг хэрэгтэй цагтаа ашиглан хэрэггүй үедее эмхлэх) Ширээндээрх цэгцтэй байснаар зөв суух ба хичээлд анхаарлаа төвлөрүүлж чадна. Сургуульдаа ирээд ширээний доороо хэрэгтэй зүйлээ хийн ангийн хойнооцүнхээ тавьбал дээр болов уу.

Ангийн хойно тавих боломжгүй бол ширээний хажуудах бариуланд өлгөн сандалын хойно тавихгүй байхыг зөвлөж байна. Тэгээд　цүнхэн дотроосоо хэрэгцээтэй зүйлээ хурдан гаргадаг байх зэрэгт сургаххэрэгтэй.

Зөв сууж сурсанаар суралцах чадвар, анхаарал төвлөрөхчадвар, бас зөв биеийн хэлбэр болон эрүүл мэндэд тустай.

Хүүхдүүдийн зөв суултанд анхаарцгаая.

Нээрээ тийм хичээл дундуур ширээн дээр нь амттан харагдахявдал олон. Хичээл дундуур аль болох хориглож өгөх.. Хичээл бол хичээл. Цайныцагаар идэх. Заавал тайлбарлан ялгаж хэлж өгөөрэй.

第44回　机の上は、いつも必要なものだけにしよう

　子どもたちの指導を見ていると、どこの学校に行っても、どこの学年を見ても気になることがあります。それは、椅子の座り方。どの子も椅子の端っこにチョンと腰を掛けて座っているだけです（写真）。すなわち、きちんと座ることが出来ていないのだ。きちんと座ることが出来ていないということは、授業に集中できないということ。聞くことにも、話すことにも、書くことにも、、、どんな作業でも集中してすることが出来ません。日本では悪い座り方の例としてあげられています。

　日本では、新学年は毎年、椅子の座り方を指導します。

l  椅子に深く腰をかける。

l  背もたれにはもたれない。

l  背筋を伸ばす。

l  足は床にぺたんとつける。

l  机とお腹は握りこぶし1つ分あける。

　きちんと椅子に座るだけで、集中力アップ・学力アップ。そして、視力の低下も抑えることもできます。背骨のゆがみも少なくなります。腹筋・背筋も鍛えることが出来ます。

　じゃ、なぜ、モンゴルの子どもは、深く腰をかけることが出来ないのか？写真を見てわかりますか？

　そうです。椅子の後ろに、鞄をおいているからなんです。じゃ、なぜ、この位置に鞄を置くのでしょうか？教室の後ろや机の横に置く場所があっても、椅子の後ろに置いています。なぜでしょうか？

　授業が始まると、子どもたちは後ろ向き、授業に必要なものをすべて出します。そう、鞄の中に授業に必要なものをすべて入れているので、鞄がすぐに取れるように椅子に置いてあるのです。

　日本の子どもたちは、朝、学校に来ると、ランドセル（日本の小学生が持っている学校用の鞄）から、すべての物を出し、机の中にしまいます。そして、鞄は後ろに設置されている個人ロッカーに片付けます。そして、帰る前に、机の中の物をすべて、鞄に入れ、帰宅するのです。

　モンゴルの子どもたちが使用している机にも収納するところがあることが多いです。日本からの机については、１００％あります。その収納を活用していないことが非常に多い。もったいない。この収納を活用すると、子どもたちは、必要なものだけを必要な時にだけ、机の上に出し、机をいつも広く使うことが出来るのです。（のりやはさみなども必要な時にだけ出して使用し、使い終わったらすぐに片付けるといいでしょう。）机を広く使うということは、姿勢を正しく座ることができ、授業に集中できるのです。学校に来たら、机の中に勉強に必要なものを収納し、鞄はクラスの後ろに並べる・かけるなどの工夫をするといいでしょう。

　収納がなくても、机にフックを付けるなどの工夫をし、椅子以外の場所に置くように指導をしましょう。そして、鞄からいつでも必要なものをさっと出せるようにしておきましょう。

　椅子にきちんと座るだけで、子どもたちの学力アップ・集中力アップ、そして、正しい姿勢をすることで、健康にもなりますよ。

子どもたちがきちんと椅子に座って学習が出来る環境を考えましょう！

そうそう、授業中、机の上にお菓子が出ている子どもが結構、多い。授業中にお菓子を食べる？それはダメでしょうに。。。勉強する時は勉強する。食べる時は食べる。しっかりとけじめをつけさせましょう。

Тэмдэглэл 43: Зураг булуулах нь үсэг заахын өмнөх нэг алахам

   Бага сургуулын 1-р ангийн хичээлийг харахад, зураг будуулах үзэгдэлнэлээн ажиглагдана. Үсэг заахын өмнө сайн дасгал болж өгнө. Гэвч ихэвчлэн багш ньөнгийг нь шийдэн цэвэрхэн зураарай гэсэн заавар байсан.

Харамсмаар. Зөвхөн Цэвэрхэнбуд гэсэн заавар байлаа. Үнэхээр харамсалтай. Багш нь өнгийг шийдэх ньхарамсмаар.

Эхлээд өнгийн зааврын тухай яръя. Будгаар будах тухай сургалтхичээл орох болбол багш өнгийн заавар өгөх шаардлагатай. Гэвч ....энэ өнгө ямарөнгө вэ? гэж хүүхдүүдээс асуун өнгөө сонголт хийлгээрэй. Хүүхдүүд өөрсдөөр нь бодуулан ямар өнгөөр будмаар байгааг нь мэдэн ...өнгө нь ...өнгө хэмээнойлгуулж өгнө.

Мөн нэгээс илүү будах газартай талбай байвал хүүхдүүд өөрсдийх нь дуртай өнгөөр нь будуулах. Жишээ нь хувцас, ном, тоглоом зэрэг өнгө нь тодорхой бус зүйлийг сонгон чөлөөтэйгээр будуулах.

Зөвхөн нэг хэсэг газар байсан ч болно. Хүүхэд өөрийн дуртай өнгөө сонгон будах нь тэдний хувьд сэтгэлхангалуун байх зүйл юм. Түүндээ л сэтгэл нь ханана. Эсрэгээр будмаар байгаа өнгөөрөөбудаагүй нь хүүхдийн хувьд стресс болох болно.

Бас бүгд ижил өнгөөр будчихвал сайн муу нь ялгарна. Энэ нь сайн зүйл биш. Бүгдадилгүй байж болно. Сайн ч муу ч байж болно. Хүүхдүүд хичээл зүтгэл гарган сонирхолтой байх нь л зорилго шүү дээ...

Зөвхөн цэвэрхэн будаарай гэх зааврын тухайд бол яавал цэвэрхэн будуулах вэгэж бодох нь шаардлагатай. Энд л үсэг заах нэгдүгээр алхам болж өгнө.

Будах аргыг зааж өгнө. Эхлээд ”○○ будгаар будах хэсгийн хүрээг ○○өнгөөр тодруулцгаая” тэгээд доторхийг нь цэвэрхэн будацгаая хэмээн зааварласны дараа  үсэг сурахад нь дөхөм болно. Хүүхдүүдээр хийлгэж үзээд тааруухан болсон байвал (бал ба өнгийн харандаа) зурахыг нь харан одоо дагуулан хүрээлдээ хэмээн зөвлөмж өгнө. Ихэнхи хүүхэд чадах болно. Энэ аргаар бол хүүхдүүдцэвэрхэн будаж чадах болно. Тэгээд өмнөх зургийг сайн ажиглуулах нь анхаарлаа төвлөрүүлж чадна. Мөн үсэг бичих үед алийг нь харан бичихээ мэддэг болсон байна.

Чадахгүй хүүхэд бас байгаа. Чадахгүй байж болно оо. Чухал нь хичээлгэх явдалюм. Хичээхэд нь магтаж өгөх. Тэр байдаг чадлаараа хичээх болно. Тэгээд чаддаг болоод ирнэ. Чадахгүй байгаа хүүхдийг хашгирч загнаж болохгүй. Тэрээр хичээхээ больчихож магадгүй шүү дээ. Тэдэнд хичээгээд хийж чаддаг болох нь хамгаас чухал.

Эцэст нь хэлэхэд та энэ бүтээлүүдээс аль нь сайн гэж бодож байна. Аль нь чхичээн зурсан болохоор дүгнэлт хэрэггүй болов уу.

Бүгд онц авахаар байна. Би бол цэвэрхэн будсан, хүүхдийн нүдээр өнгөө сонгосон тийм бүтээлийг онцлон харахболов уу.

Бүгд л хичээсэн болохоор бүгдийг л магтмаар байна. Будах гэдэг нь оюунсанааны боловсрол юм.

第43回　色塗りは字を学ぶ第一歩

　小学校1年生の授業を見ると、よく色塗りをさせている。色塗りは、文字を学ぶ前にする指導としては、非常にいい。しかし、多くの場合、先生が色を決定し、「きれいに塗りなさい」というだけの指導だった。

もったいない。ただ「きれいに塗りなさい」というだけの指導というのは、非常にもったいない。先生が色を決めてしまうのも、もったいない。

まず、色の決定について話すとしよう。「色」について学習をするならば、先生が色を決定し指導する必要がある。しかし、「○○の色は何色？」と子どもたちに問いかけて決定をしましょう。子どもたちに考えさせ、自分は何の色を塗るのかを知り、「○○は何色なんだ」と理解をさせましょう。

また、1か所以上は、子どもたちが好きな色を塗る場面を作りましょう。例えば、服、本、おもちゃなど、色の決まっていないものを自由に塗らせてあげましょう。たった１か所でもいいんです。自分の好きな色を塗れることは、子どもたちにとって、幸せなことなんです。それだけで、心は穏やかになるんですよ。逆に、自分が塗りたい色が塗れないということは、子どもにとって大きなストレスになるんですよ。

また、みんなが同じ色を塗ってしまうと、上手下手が浮き彫りにされます。それは、よくないことです。みんな違っていいんです。上手でも下手でもいいんです。子どもたちが努力をし、楽しんで学習が出来ることが目的ですから。。。

「きれいに塗りなさい」というだけの指導については、どうすればきれいに塗れるかを指導する必要があります。ここが字を学ぶ第一歩となる大きな指導ポイントです。

色の塗り方を指導します。最初に、「○○色を塗るところの淵を○○色でなぞりましょう」そのあとに「なぞったところの中を丁寧に塗りましょう」と指導をすると、文字を学ぶことにつながるのです。子どもたちにさせてみて、上手になぞれない場合は、「（ペンや色鉛筆の）先をよく見て、なぞってごらん。」とアドバイスをしてみてください。大体の子どもは、なぞることができます。この方法だと、子どもたちはきれいに、丁寧に塗ることが出来ます。そして、先をよく見ることは、集中力も付きます。そして、字を書くときにどこを見て書けばいいのか、自然と子どもたちは理解をしていきます。

中には、できない子どももいます。できなくてもいいんです。大事なのは、努力をすることです。努力をしていたら、褒めてあげてください。その子は、一生懸命に練習をするようになるでしょう。そうすると、出来るようになるんです。決して、叱ったり、否定的な言葉をかけたり、できない子どもにはしてはいけません。その子は、努力しなくなってしまうかもしれませんからね。努力すること、出来るようになることが子どもたちにとって、大事なことなんです。

最後になりましたが、この中であなたならば、どの作品がいいと思いますか？どれも子どもたちが頑張って塗ったんですから、点数は必要ありません。みんな「よくできました」という評価です。私は、丁寧に色を塗り、子どもなりに色を考え、工夫した作品を特に褒めてあげます。

   頑張った子は、みんな褒めてあげてください。色塗りは、情操教育でもあるんです。

Тэмдэглэл 42: Хичээл судалгааны хэрэгжилт

Одоог хүртэл янз бүрийн аймаг сумаар явж олон сургуультай танилцлаа. Хичээлтэй тань танилцах юм гэсэн гэнэтийн гуйлтанд сэтгэл гарган эелдэгээр хүлээн авч хилээлтэйгээ танилцуулсан. Багш нараа баярлалаа.

Чойрын сургууль нь миний гэнэтийн гуйлтанд ”Манай ангийг үзээрэй” “Хичээл судалгаа хийнэ ○○цагт △△тэнд иржтанилцаарай” хэмээн дуудсанд үнэхээр гайхсан.

Юу хийхээр ирлээ? гэх намайг угтан авсанд гайхсан юм.

Харамсалтай нь бүх ангитай танилцаж чадаагүй.Хэдэн ангиаророн, хичээл судалгаатай танилцах болсон юм.

Чойрын 1-р сургуулийн 2-р ангийн хичээл судалгаа нь багаар явагдаж байлаа. 3ангийн анги даасан багш нар нийлэн өөрөө өөрсдийнхөө ангид нээлттэй хичээл хийн үзсэн багштайгаа саналаа солилцон хичээлээ сайж руулах. Тэгээд дараагийн өдөр ньондоо ангид зааж үзэх гэх мэтээр ажиллаж байлаа. Багаар ажиллан хичээл судалгаахийнэ гэдэг нь үнэхээр үр дүнтэй. Тэгээд бас адилхан бүлэг нэгдэж байгаа нь.

2-р ангийн тооны хичээл (Хоёр оронтой тоог нэгжээр хорог дуулах-аравт задлан бодох) гэсэн гарчигтай хичээл байлаа.

Хүүхдүүдэд хараад ойлгохоор амар үзүүлэн ашиглан хичээлээ явуулж байлаа. Мөн хүүхдүүдийн ойлгох төвшинд тааруулан багийн сургалт явуулж байлаа.

Хүүхдүүд идэвхитэй хөгжөлтэйгээр хичээлд оролцож байсан. Хичээлийн аргачлалын хувьд дутагдалтай тал байгаа ч би энэ судалгаат хичээлийг үнэлж байна. Яагаад гэвэл хүүхдүүд маш сайн хичээлд оролцон өөрөө өөрсдөө бодож сэтгэн багаар тус бүртээ сайн оролцож байсан. Ихэнх сурагч хичээлийн агуулгыг ойлосон байсан учраас. Өөрөөр хэлбэл хүүхдийн ойлголт болон сургалтын хурд, арга барил таарч байсан болохоор тэр байсан учраас. Энэ ч басбагаар хичээл судалгаа хийсний үр дүн юм. Гэхдээ бас дахин судлахаар зүйл олонбий. Хүүхдийг сайн ажиглан хүүхдэд таарсан хичээлийг явуулах тийм хичээл судалгааны суурийг эдгээр багш нар чадаж байсан.

Өөрсдийн чадлаараа хичээн хичээлээ сайжруулъя гэсэн багшнар Монголд бий. Гайхамшигтай.

Бүгдээрээ ялахын тулд хичээцгээе.　　　

第42回　授業研究の実施

　今までもいろいろな地方に行き、たくさんの学校を見てきた。「授業を見せてください」という突然の依頼にもかかわらず、どこの学校も快く授業を見せてくださった。ありがとうございました。

　チョイルの学校は、この突然の依頼に対し、「私のクラスを見てください」「授業研究をするので、○○時に△△に来てください」と積極的に声をかけてくださった。正直、びっくりした。何をしに来たのだ？という対応をされてもおかしくないだけに、歓迎されていることに驚いた。

　残念ながら、すべてのクラスを見せていただくことはできなかった。いくつかのクラスの見学と、授業研究に参加させていただくことにした。

　チョイル　第1学校の2年生の授業研究は、チームで実施されていた。3クラス3人の担任の先生により構成され、自分たちのクラスで授業を行い、見学した他の先生方と意見交換をし、さらによい授業案を考える。そして、次の日に違うクラスでクラス担任が実施しているという。チームで授業研究をするということは大変素晴らしいこと。しかも、同学年で構成しているという点も評価する。

　2年生の算数の授業「2ケタ－１ケタの引き算（繰り下がりあり）」がテーマだった。子どもたちに視覚的にも理解しやすいように、タイルなどで工夫し、授業を進めていた。また、子どもたちの理解度に合わせて、グループ学習も取り入れていた。

　子どもたちは、先生をキラキラした目で見て授業に参加していた。

　授業の方法としては、まだまだ改善の余地はある。しかし、私はこの研究授業を評価している。なぜならば、子どもたちはとても楽しんで授業を受けていたし、一人一人が自分なりに考えを出し、グループ学習にも参加できていた。そして、ほぼ全員の子どもが学習内容を理解していたからだ。すなわち、子どもたちの理解度と学習スピード・方法があっていたということだからだ。これもチームで授業研究をしてきた成果だ。

　まだまだ、改善の余地はある。子どもをよく観察し、子どもに合った授業を考えるという授業研究の基本中の基本は、この先生方は出来つつある。

　自分たちの力によって、自分たちの授業をよくしようとしている先生たちが、このモンゴルにもいる。本当に素晴らしい。

　みなさんも負けずに頑張りましょう！